Theo dự kiến mới nhất của Bộ GD&ĐT, từ 2027, thí sinh không còn được cộng tối đa 3 điểm với chứng chỉ IELTS, giải học sinh giỏi hay các thành tích, tiêu chí bổ sung do từng cơ sở đào tạo đại học quy định. Nội dung trên nằm trong dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định tuyển sinh và đào tạo đại học, do Bộ công bố chiều ngày 17/9.

Cụ thể, Bộ GD&ĐT dự kiến từ năm 2027 sẽ chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các cơ sở đào tạo không được sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung. Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý được đề xuất, cùng với việc Bộ GD&ĐT dự kiến siết chặt cách thức sử dụng các phương thức xét tuyển theo từng ngành.

Nếu được chính thức thông qua, quy định này sẽ chấm dứt việc mỗi trường xây dựng các mức điểm cộng khác nhau cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (phổ biến là IELTS), thành tích học tập, giải thưởng hoặc năng khiếu.

Lý giải vào tối 17/9, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, việc các trường tự quy định điểm cộng có thể dẫn đến bất bình đẳng giữa thí sinh. Bởi cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm của các thí sinh là khác nhau, theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Hơn nữa, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng lại khác nhau giữa các trường.

GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ GDĐT cho rằng, trên thực tế điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng với các thí sinh. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ GDĐT

Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.

Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần – vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm – làm sai lệch thứ tự thí sinh.

Cuối cùng, sự bất bình đẳng còn thể hiện ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, trong khi chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập.

Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi thành môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Khi đó, chứng chỉ như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo.

Thay đổi này được đặt trong bối cảnh Bộ GD&ĐT đang tiếp tục điều chỉnh quy chế tuyển sinh theo hướng tăng tính thống nhất giữa các cơ sở đào tạo, đồng thời bảo đảm kết quả xét tuyển phản ánh rõ hơn năng lực của thí sinh theo các tiêu chí được sử dụng chung.